Salezjańskie Stowarzyszenie Wychowania Młodzieży oddział Rumia 
ul. NMP Wspomożenia Wiernych 1, 84-230 Rumia
Bank Pekao
36 1240 1705 1111 0010 4813 4993

http://www.pit.pl/darowizny/

Czym jest darowizna?

Od 1 stycznia 2004 roku polscy podatnicy mogą na dwa sposoby wspierać finansowo organizacje pozarządowe. Mają możliwość przekazania darowizny pieniężnej albo 1% podatku dla organizacji pożytku publicznego. Obie formy pomocy organizacjom pozarządowym opisane są w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Darowizną określa się dobrowolne przekazanie pieniędzy lub rzeczy, kosztem swego majątku, bez oczekiwania korzyści w zamian. Oficjalna definicja z kodeksu cywilnego (art. 888) brzmi: „darowizna to forma umowy, w której darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego, kosztem swego majątku”. O darowiźnie możemy mówić, gdy dzielimy się swoją własnością, przekazujemy pieniądze czy rzeczy z własnej nieprzymuszonej woli.

Podstawowe cechy darowizny:

  • możemy ją przekazać organizacji działającej na rzecz określonych w ustawie celów społecznych,
  • przekazywana jest w roku podatkowym, z którego się rozliczamy,
  • o kwotę darowizny pomniejszana jest podstawa do opodatkowania
  • obowiązek sprawozdania otrzymanych darowizn, jeśli były podstawą do odliczenia podatkowego u darczyńcy.

Darowizna to nie tylko pieniądze, ale nieruchomości, usługi i dary rzeczowe: sprzęt, ubrania, oprogramowanie itd.

Darowizna a 1% – na czym polega różnica?

Są dwie zasadnicze różnice między darowizną a 1% podatku dochodwego:

  1. Kwota 1% podatku wyliczana jest z kwoty należnego podatku, czyli podatku, który podatnik ma obowiązek odprowadzić do skarbu państwa (urzędu skarbowego), a suma pieniędzy będąca przedmiotem darowizny jest kwotą dobrowolnie określoną przez darczyńcę.
  2. 1% trafia na konto organizacji za pośrednictwem urzędu skarbowego w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego przez podatnika (który w swoim formularzu PIT – wypełniając odpowiednie rubryki, wskazał organizację pożytku publicznego, która ma być beneficjentem należnego podatku) , a darowizna trafia do beneficjenta w czasie dogodnym dla darczyńcy i jest przekazana z jego konta bankowego.

Darczyńca i obdarowany

Darczyńcami mogą być osoby fizycz­ne i osoby prawne (firmy, spółki itd.). Stowarzyszenia i fundacje korzystają z ofiarności zarówno jednych, jaki i dru­gich. Mogą także – jako osoby prawne – same przekazać darowiznę innej organizacji.

Darowiznę możemy przekazać każdej organizacji pozarządowej (stowarzyszeniu lub fundacji), pod warunkiem, że ma ona osobowość prawną (tzn. jest zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym).Darowiznę można przekazać na do­wolnie wybrane działanie statutowe organiza­cji (np. dokarmianie dzieci, zakup sprzętu).

Przekazywanie darowizny jest wynagradzane podatnikowi przez państwo specjalną ulgą – do pewnej wysokości podatnik może zmniejszyć podatek, który jest winien skarbowi państwa, o ile wcześniej obdarował pieniędzmi (w dowolnej wysokości) określoną w prawie organizację lub instytucję. Jeśli jednak chcemy skorzystać z ulgi z racji przekazania darowizny, wówczas podstawą przyjmowania da­rowizny przez organizację są cele, dla których została ona powołana (zapi­sane w jej statucie). Cele, na które moż­na przekazać darowiznę podlegającą odliczeniu od podstawy opodatkowa­nia, muszą mieścić się w spisie określo­nym w art. 4 Ustawy o działalności po­żytku publicznego i o wolontariacie. Jest to bardzo szeroka lista i w praktyce trud­no znaleźć organizację, której cele statu­towe by poza nią wykraczały.

W ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych darowizna opisana jest w artykule 26. Zgodnie z nim podstawę obliczenia podatku stanowi dochód po odliczeniu kwot m.in. darowizn przekazanych organizacjom pozarządowym, które realizują cele określone w art. 4. ustawy o działalności pożytku publicznego (czyli 24 dziedziny działalności pożytku publicznego) oraz na cele kultu religijnego. Darowizna odpisywana jest od dochodu w wysokości dokonanej wpłaty. Ponadto darowizna przekazywana jest w roku podatkowym, z którego się rozliczamy.

Darowizny od osób fizycznych

Zapisy Ustawy o podatku od osób fizycznych (art. 26 ust. 1 pkt 9) dotyczące możliwości odliczenia darowizny od podatku dochodowego (od 01.01.2004 r.) określają, iż można odliczyć darowizny:

  1. przekazane na cele zawierające się w sferze zadań publicznych (określone w art. 4 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i wolontariacie), organizacjom, (m.in. stowarzyszeniom i fundacjom), o których mowa w art. 3 ust. 2 i 3 tej ustawy, prowadzącym działalność pożytku publicznego w sferze zadań publicznych (niekoniecznie posiadającym status organizacji pożytku publicznego) określonych w tej ustawie.
  2. przekazane na cele kultu religijnego

Od podstawy opodatkowania można odliczyć darowizny w kwocie nie wyższej niż 6% uzyskanego dochodu.Należy pamiętać, iż w przypadku gdy przedmiotem darowizny są pieniądze, to powinna ona być udokumentowana dowodem wpłaty na rachunek bankowy obdarowanej organizacji.
W przypadku darowania rzeczy (lub usług) dokumentem potwierdzającym przekazanie tej darowizny oraz dokumentami potwierdzającymi faktyczne wydatki związane z tą darowizną.

Darowizny od osób prawnych

Zapisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (art. 18 ust 1 pkt 1 i 7) dotyczące możliwości odliczenia darowizny od podatku dochodowego (od 01.01.2004 r.) określają, iż można odliczyć darowizny:

  1. przekazane na cele zawierające się w sferze zadań publicznych (określone w art. 4 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i wolontariacie), organizacjom, (m.in. stowarzyszeniom i fundacjom) o których mowa w art. 3 ust. 2 i 3 tej ustawy, prowadzącym działalność pożytku publicznego w sferze zadań publicznych określonych w tej
  2. przekazane na cele kultu religijnego

Od podstawy opodatkowania można odliczyć darowizny w kwocie nie wyższej niż 10% uzyskanego dochodu.

Należy pamiętać, iż w przypadku gdy przedmiotem darowizny są pieniądze, to powinna ona być udokumentowana dowodem wpłaty na rachunek bankowy obdarowanej organizacji. Zaś w przypadku darowania rzeczy lub usług – dokumentem potwierdzającym przekazanie tej darowizny oraz dokumentami potwierdzającymi faktyczne wydatki związane z tą darowizną.

Umowa darowizny – czy konieczna?

Pisemna umowa darowizny nie jest konieczna w każdym przypadku. Obowiązkowa jest (w formie aktu notarialnego) wówczas, gdy przedmiotem darowizny jest nieruchomość. Darowizny są jednym ze źródeł finansowania działalności stowarzyszeń i fundacji. Darczyńca, kierując się zasadą hojności, może w ten sposób przekazać organizacji zarówno pieniądze jak też rzeczy. Umowa pisemna jest wówczas wskazana.

Przez umowę darowizny darczyńca (np. sympatyk danej organizacji, firma, instytucja) zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego (np. fundacji, stowarzyszenia). Oznacza to, że darczyńca przekazuje z własnego majątku np. pewną kwotę pieniędzy na określony cel. Za tę darowiznę darczyńca nie otrzymuje nic w zamian – nie ma bezpośrednich korzyści materialnych wynikających z jej przekazania.

Przedmiotem umowy darowizny (czyli tym, co możemy poprzez nią przekazać) mogą być różne świadczenia, a zwłaszcza: pieniądze, nieruchomości, ruchomości, rzeczy czy usługi, jak również rzeczy istniejące lub mające powstać w przyszłości, czy też określone prawa (np. prawo użytkowania wieczystego), a także zwolnienie obdarowanego z długu, jaki ma wobec darczyńcy.

Umowa darowizny jest nieodpłatna, a więc nie może zawierać zapisów świadczących o otrzymaniu przez darczyńcę od obdarowanego świadczenia, które ma być ekwiwalentem za otrzymanie darowizny.

Umowa darowizny może przewidywać „obciążenie obdarowanego poleceniem”, tj. obowiązkiem konkretnego działania, np. przeznaczenia przez obdarowanego darowanej rzeczy na konkretny cel (a nie ogólnie na organizację). Polecenie to może mieć na względzie interes osoby trzeciej (np. pomoc dla osoby samotnej), interes społeczny (np. wykorzystanie przekazanych środków na określoną akcję charytatywną), a nawet interes samego obdarowanego (np. zakup komputera).

Zgodnie z Kodeksem cywilnym darczyńca powinien złożyć oświadczenie w formie aktu notarialnego (pod rygorem nieważności). W praktyce przyjmuje się jednak, że brak tej wymaganej formy (czyli zawarcie zwykłej umowy pisemnej lub ustnej) nie powoduje nieważności darowizny, jeśli darczyńca zgodnie z deklaracją przekazał/wydał już obdarowywanemu to, co jemu obiecał, np. firma obiecała przekazanie samochodu i fundacja już go otrzymała.

Umowa darowizny nie zawsze musi być pisemna. Forma pisemna umowy jest wymagana przepisami w przypadku darowania domu czy lokalu (obowiązek umowy w formie aktu notarialnego) lub jest potrzebna jednej ze stron umowy z jakiegoś względu (np. organizacja dostała od firmy samochód i po to by go móc zarejestrować, musi mieć dokument (pisemną umowę) potwierdzającą otrzymaną darowiznę). Jeśli chodzi o środki finansowe, nie ma obowiązku zawierania umowy między darczyńcą a organizacją. na pieniężną darowiznę. Dla darczyńcy przekazującego pieniądze, który chce skorzystać z odliczenia podatkowego, wystarczy dowód przelewu bankowego potwierdzający przekazanie darowizny pieniężnej, a w przypadku darowania rzeczy – dokument jej przekazania oraz dokument potwierdzający faktyczne wydatki związane z tą darowizną.

Forma umowy w postaci aktu notarialnego jest wymagana w przypadku darowania nieruchomości – inaczej umowa będzie nieważna, nawet jeśli nieruchomość tę przekazano już obdarowanemu.

Z umowy darowizny wynikają obowiązki dla darczyńcy. Przede wszystkim musi on przekazać obiecaną darowiznę. Odpowiada też za wady rzeczy darowanej, ale tylko jeśli sam o nich wiedział i umyślnie o tym nie powiadomił. Z tej odpowiedzialności zwalnia darczyńcę to, że wady te były takie, że obdarowany mógł je łatwo zauważyć.

Darczyńca może odwołać darowiznę, jeżeli umowę zawarto, ale nie została ona jeszcze wykonana (np. przed przekazaniem obiecanego lokalu) i odwołanie to wynika ze zmiany stanu majątkowego darczyńcy (np. z powodu choroby, utraty majątku), z powodu której nie może on dać darowizny.

Darczyńca (lub jego spadkobiercy) mogą odwołać darowiznę, jeżeli obdarowany dopuścił się względem niego „rażącej niewdzięczności” (np. ciężko naruszył obowiązki rodzinne wobec darczyńcy).

Darczyńca odwołuje darowiznę poprzez złożenie pisemnego oświadczenia, a także np. w testamencie.

Reklamy